تاریخچه مختصری از
پالایشگاه
پالایشگاه
آبادان نخستین
واحد
تصفیه نفت ایران است که در سال 1291 شمسی جهت تصفیه نفت مسجد سلیمان در
آبادان
آغاز
به کار کرد. ظرفیت اولیه آن 2500 بشکه در روز بود ولی بتدریج این پالایشگاه
توسعه یافت تا جایی که ظرفیت آن در سال 1330 شمسی ((آغاز ملی شدن صنعت
نفت)) به
حدود
5000 بشکه در روز رسید و پس از عقد قرارداد با شرکتهای خارجی و افزایش
ظرفیت
تصفیه تا حدود 600 هزار بشکه در روز به صورت یکی از بزرگترین پالایشگاههای
جهان
درآمد و آبادان مرکز عمده صدور فراوردهای نفتی در نیمکره شرقی گردید.
انتخاب آبادان
به
عنوان محلی برای ایجاد پالایشگاه بدان جهت صورت گرفت که موقعیت جغرافیایی
اش
برای
ایجاد بندرگاهی برخوردار از آب آشامیدنی بس مناسب بود بعلاوه جزیره آبادان
از
آنجا
که در جوار مناطق نفتخیز و منتها الیه خلیج فارس و بر کرانه رودی قابل
کشتیرانی قرار داشت و از موقعیت مناسبی برخوردار بود به سرعت به یک شهر
بزرگ صنعتی
تبدیل گردید. پالایشگاه آبادان ملقب به بزرگترین پالایشگاه جهان تا قبل از
مهرماه
1359
دارای ظرفیت تولیدی حدود 630 هزار بشکه در روز بوده است . پالایشگاه آبادان
همچنین دارای یک بندر مهم صادارت فراوردههای نفتی به نام بندر ماهشهر است.
این بندر
با
در اختیار داشتن هشت اسکله ومخزنگاه مواد نفتی و دستگاههای بارگیری و مخلوط
کننده های نفتی ،وسایل بارگیری دریایی ،وسایل کنترل و آزمایشگاه قادر است
نفتکشهایی
با
حداکثر ظرفیت حدود 50 هزار تن رادر خود جای دهد ((بندر صادراتی ماهشهر ))
در 11
کیلومتری شرق بندر امام خمینی در مدخل خلیج فارس در منطقه ای بنام خور موسی
واقع
شده
است. فراوردهای تولیدی پالایشگاه آبادان عبارتند از :گاز مایع، انواع حلال
های
نفتی
،بنزین معمولی، نفت سفید، سوخت جت،نفتگاز،نفتکوره سبک و ماده اولیه کارخانه
های
روغنسازی
پالایشگاه آبادان در روزهای
رزم
در صبحگاه
سی و یکم
شهریورماه 1359 کارکنان برای انجام فعالیتهای روزمره ُ خویش عازم پالایشگاه
گردیدند
ومثل
همیشه با مونس و یار دیرینه خود همنشین بودند که یکباره ناله شوم استکبار
از
لوله
های خمپاره و توپ و تانک صدامیان برخواست و پالایشگاه آماج تیرهای حقه وکین
عفالقه بعثی ـ صهیونیستی قرار گرفت و با زبانه کشیدن آتشی مهیب دود سراسر
آسمان
منطقه را پوشاند
مقاومت
مردمی چهرهای زیبا
از
عشق و ایثار را در جای جای شهروپالایشگاه آفرید وهمین حماسه آفرینی های
شکوهمند
موجب
گشت شهر به اشغال روبه صفتان صدامی در نیاید
در طول جنگ
تحمیلی کارکنان
پالایشگاه آبادان با تشکیل ستادهای اضطراری و تقدیم بیش از 500 شهید ،اسیر،
مفقود
الاثر ،جانباز و مجروح توانستندبا اتکال به عنایات خداوند دستگاه های
پالایشگاه را
از
مواد نفتی تخلیه نموده و با پدافند غیر عامل
بخاطر وارد
آمدن
خسارات و صدمات شدید بسیاری از واحدها و دستگاههای عظیم را با پایداری
مردانه
و
شهامتها و ایثارهای وصف ناپذیر حفظ و چندین میلیارد دلار وسائل و قطعات
ویژه
پالایشگاه را به محلهای امن منتقل نمایند افزون بر این اینان با حضور مستمر
خود این
ایثارهای بی وقفه را تا آغاز آتش بس ادامه داده و همراه با کارکنانی که شهر
را ترک
نکرده بودند پالایشگاه را به مثابه یک دژ مستحکم پشتیبانی و تدارکاتی در
خدمت
رزمندگان جبهه های نبرد به کار گرفتند
پس از آغاز
جنگ
پالایشگاه آبادان پس از
پایان جنگ تحمیلی بخاطر وارد
امدن خسارات و صدمات شدید بسیاری از واحدها و دستگاههای
خود را از دست داد این
پالایشگاه قبلاً دارای چهار دستگاه تقطیر هر یک با ظرفیت
تقریبی 100 هزار بشکه
درروز یک واحد تقطیر با ظرفیت130 هزار بشکه و دو واحد
تقطیر در خلا هر یک با
ظرفیت40هزار بشکه و چندین واحد تولید فراورده و نیز حدود
200 مخزن ذخیره مواد نفتی
بوده است . در دوران جنگ تحمیلی بسیاری از این واحدها و
بخشها تخریب گردیدند. اما
پس از تصویب قعطنامه598 شورای امنیت سازمان ملل متحد و
برقراری آتش بس عملیات
بازسازی فاز اول این پالایشگاه با ظرفیت 130 هزار بشکه در
روز آغاز و در فروردین
ماه 1368 واحد بازسازی شده تقطیر 85 وارد مدار تولید شد .
فراوردهای تولیدی در این
مرحله عبارتند از: گاز مایع ، بنزین ، نفت سفید ، نفتگاز
و نفت کوره سبک ، گوگردو
ماده اولیه کارخانه های روغنسازی. بندر ماهشهر نیز که
از سال 1969
میلادی بصورت مرکزی برای صدور فراوردههای نفتی در
آمد و از نظر انتقال
فراورده گلوگاه پالایشگاه آبادان محسوب میگردد. در حال
حاضر با دارا بودن 72 مخزن
با ظرفیتهای مختلف و 18 اسکله بارگیری و تخلیه محصولات
نفتی و کالا یکی از
بنادربزرگ صادرات فراوردهای نفتی در جهان به شمار میرود
که قادر به پذیرفتن کلیه
کشتیهای حمل فراورده تا حد ظرفیت 50 هزار تن میباشد.
بدنبال راه اندازی فاز اول
دیگر دستگاه های پالایشگاه نیز از جمله واحدهای تقطیر در
خلا 80 و 75 و واحد تقطیر
در خلا 60،55، تبدیل کاتالیستی، تفکیک گاز،کت کراکر،تهیه
حلال و کارخانه روغنسازی
در مدار تولید قرار گرفتند. بطوریکه هم اکنون پالایشگاه با
ظرفیت بیش از 400 هزار
بشکه در روز فرآوردههای زیر را تولید میکند:
گاز
مایع،بنزین موتور،نفت سفید،نفت گاز،سوخت جت،نفت
کوره،گوگرد،گازونفتا(خوراک پتروشیمی)، انواع حلالهای نفتی، ماده اولیه کارخانه های
روغنسازی و قیر